We kunnen er niet meer om heen. De economische crisis bepaalt het nieuws. Wat zijn de gevolgen voor u als consument?
De Volkskrant ging in november op pad en vroeg enkele gouden tips aan experts om als consument de crisis door te komen. Enkele van deze tips zal ik hier bespreken.
Tip 1: Verminder je afhankelijkheid van het financiële systeem. Dus zorg dat je minder schulden hebt en los je hypotheek af. Geld lenen kost geld!
We blijven altijd afhankelijk van het financiële systeem, ook zonder schulden. Natuurlijk kost geld lenen geld, maar aflossen moet je wel kunnen. Dit kan voordelig uitpakken wanneer je een lage hypotheek hebt in verhouding tot de waarde van je woning. Je hebt dan weinig renteaftrek, waardoor je netto relatief veel rente betaalt. Staat je geld op een spaarrekening waar je jaarlijks niet meer dan ongeveer 1,3 % netto van over houdt omdat je te maken krijgt met de vermogensrendementsheffing, dan kan het voordeel opleveren om af te lossen op je hypotheek. Wanneer je echter geen geld meer achter de hand hebt, ben je niet flexibel meer en neemt je afhankelijkheid van het financiële systeem weer toe. Zorg dus dat je wat geld achter de hand houdt.
Tip 2: Leer verlies accepteren. We zullen de komende periode meer crises meemaken, dus we moeten ermee leren omgaan. Het creëren van een financieel vangnet kan daarbij helpen.
Bij een dalende beurs en dalende huizenprijzen moet je op het moment van verkoop wel verlies accepteren. Dit verlies doet pas echt pijn bij verkoop. Het creëren van een financieel vangnet is een goede manier om verliezen te compenseren. Zo kun je nu al geld opzij zetten voor onvoorziene tegenvallers, voor later of voor de toekomstige aflossing van je hypotheek. Ook kun je het neerwaartse risico van je beleggingen verminderen door een goede spreiding en te kiezen voor een meer behoudend profiel. Alleen bij sparen is er geen sprake van een neerwaarts risico.
Aan de andere kant van het verlies zitten de winnaars. Je kunt nu veel goedkoper een huis kopen. Ook is er een ruim aanbod. Nu de aandelen zo laag gewaardeerd zijn, kun je deze goedkoop aankopen. Het is duidelijk dat wat voor de één een financiële bedreiging vormt, tegelijkertijd voor de ander kansen biedt.
Tip 3: Je moet ervan uit gaan dat je pensioen lager uitvalt dan je altijd had gedacht. Het pensioen gaat niet meer mee met de inflatie. Als je een hoog pensioen belangrijk vindt, moet je zelf in actie komen.
Ons pensioenstelsel wordt steeds meer versoberd. Hadden we in het verleden nog talrijke pensioenen die gebaseerd
waren op het laatstverdiende (hoge ) salaris. Nu zien we dat de meeste pensioenen gebaseerd zijn op het gemiddelde salaris dat iemand verdient. De laatste jaren is het pensioen op basis van beschikbare premie sterk in opkomst. Je krijgt dan in feite geen pensioentoezegging, maar een toezegging in de vorm van een premie waar je zelf het pensioen voor moet gaan regelen. In een dergelijke vorm is een directe koppeling naar het verdiende salaris losgelaten en is het niet zeker wat de hoogte van het pensioen is op de pensioendatum. Nu zien we dat enkele pensioenfondsen onvoldoende dekkingsgraad hebben. Ze hebben o.a. als gevolg van tegenvallende beleggingsresultaten onvoldoende geld in kas om aan hun toekomstige verplichtingen te voldoen. Daarom laten veel pensioenfondsen hun indexaties vervallen. Je pensioen is dan niet meer waardevast en door prijsstijgingen zal je koopkracht afnemen.
Als je een goed pensioen wilt, moet je daar al vroeg mee beginnen. Je kunt een financieel adviseur uit laten rekenen hoe groot je jaarlijkse tekort is in de pensioenopbouw. Dit tekort in de pensioenopbouw kan leiden tot fiscale jaarruimte die benut kan worden om je pensioenwensen te realiseren. Zo kun je fiscaal vriendelijk bouwen aan een goed pensioen.
Tip 4: Vroeger was het voor iedereen ongeveer hetzelfde wat je moest doen om je financiën op orde te hebben. Juist één van de uitkomsten van de crisis en de globalisering van de wereldeconomie is dat het allemaal veel gedifferentieerder gaat worden en veel afhankelijker van je persoonlijke situatie.
Iedereen merkt de gevolgen van het feit dat de overheid zich terugtrekt op het gebied van de sociale zekerheid. Veel zaken waar je altijd voor terecht kon bij de overheid, zijn afgeschaft of versoberd. Zo is het arbeidsongeschiktheid criterium aangepast waardoor er nu meer gekeken wordt naar wat men nog wel kan, dan wat men niet meer kan. Dit heeft ertoe geleid dat men minder snel en minder lang in aanmerking komt voor een uitkering. Personen die na 2015 met pensioen gaan en een partner hebben die jonger is dan 65 jaar ontvangen alleen hun eigen AOW. De partner ontvangt pas AOW wanneer deze 65 jaar is geworden. Dit is een versobering van de bestaande AOW regeling waardoor personen met een jongere partner dit zogeheten AOW gat zelf moeten overbruggen. Wanneer we ook de versobering van onze pensioenregelingen in dit verband meenemen, kan een goed financieel advies alleen uit maatwerk bestaan dat afgestemd is op de persoonlijke situatie van iemand. Goed financieel advies wordt daardoor steeds belangrijker.